ESKİŞEHİR (Diriliş Haber Ajansı) – Anadolu Üniversitesi Nasreddin Hoca Araştırma ve Uygulama Birimi Müdürü Türkolog Prof. Dr. Zülfikar Bayraktar, Nasreddin Hoca’nın Türk dünyası ortak hafızası ve kültürel mirası bağlamındaki önemine ilişkin kapsamlı değerlendirmelerde bulundu. Prof. Dr. Bayraktar, bu kadim mirasın sadece bir kültürel değer olarak kalmayıp, ekonomik katma değere ve istihdama dönüştürülmesi gerektiğini vurguladı.
Kültürel Mirası Ekonomik Bir Ekosisteme Dönüştürmek
Anadolu’nun kadim coğrafyasının insanlık tarihine iz bırakan bilgelik pınarlarıyla bezeli olduğunu ifade eden Prof. Dr. Bayraktar, bu pınarların en gür ve neşelisinin, dünyanın ezberlerini nükteyle ve toplumsal eleştiriyle bozan Nasreddin Hoca olduğunu belirtti. Nasreddin Hoca’nın sadece Akşehir, Sivrihisar veya Eskişehir’in değil, tüm Türk dünyasının ve küresel mizah kültürünün ortak hafızası olduğunu kaydeden Bayraktar, kültür mirasına yaklaşımın uzun yıllar boyunca “müzelik bir değer” veya “yılda bir kez anılan hamasi bir figür” olarak konumlandırılmaktan öteye geçemediğini savundu.
Dünyanın bugün kültürel mirası sabit bir anıt olmaktan çıkarıp, yaşayan, üreten ve istihdam yaratan bir ekosisteme dönüştüren ülkelerin başarı hikâyelerini konuştuğunu hatırlatan Bayraktar, kültürün; sahip çıkanın, değerli kılanın ve katma değerli hale getirenin olduğunu ifade etti.
Mizahın ve Hikmetin Ekonomik Potansiyeli
Dünya Turizm Örgütü verilerine göre küresel turizm hareketliliğinin yaklaşık yüzde 40’ının kültürel turizm motivasyonuyla gerçekleştiğine dikkat çeken Prof. Dr. Bayraktar, kültürel miras odaklı projelerin geleneksel turizm gelirlerinin katbekat üzerinde bir yerel kalkınma çarpanı ürettiğini belirtti. Nasreddin Hoca eksenindeki potansiyelin sadece türbe ziyareti veya festivalle sınırlı kalamayacağını vurgulayan Bayraktar, Hoca’nın fıkralarındaki evrensel mizahın; animasyon endüstrisinden dijital oyun tasarımına, tematik çocuk edebiyatından özgün gastronomi turizmine kadar geniş bir endüstriyel zincirin merkezine yerleştirilmesi gerektiğini ifade etti.
“Göle Maya Çalmak” fıkrasını risk sermayesi, girişimcilik kültürü ve inovasyon ekosistemleri için bir vizyon olarak tanımlayan Bayraktar, bu felsefenin modern teknoloji ve dijital sanatla harmanlanmasının Eskişehir-Sivrihisar-Akşehir üçgenini küresel bir “mizah ve felsefe vadisi”ne dönüştürebileceğini belirtti. Bu dönüşümün tasarımcılara, yazılımcılara, rehberlere, zanaatkârlara ve yerel üreticilere doğrudan yeni istihdam kapıları aralayacağını sözlerine ekledi.
Kurumsal Sinerji ve Ortak Akıl Çağrısı
Bu vizyonun hayata geçmesi için kapsamlı bir “Kültürel Miras ve Ekonomi” seferberliğinin şart olduğunu belirten Prof. Dr. Bayraktar, paydaşların görevlerini şu şekilde sıraladı:
– Üniversiteler ve Araştırma Merkezleri: Akademik birikimle Hoca’nın felsefi derinliğini dijital mecralar, felsefe atölyeleri ve uluslararası sempozyumlar aracılığıyla bugünün insanına aktarmalı, Ar-Ge projeleriyle kültürel verileri ekonomik modellerle buluşturmalıdır.
– Yerel Yönetimler ve Kalkınma Ajansları: Eskişehir, Sivrihisar ve Akşehir gibi merkezlerin koordinasyonunda; konaklama, nitelikli yeme-içme, geleneksel el sanatları stüdyoları ve açık hava sahne sanatlarıyla donatılmış bir “Kültürel Miras Güzergâhı” oluşturulmalıdır.
– Kültür ve Turizm Bakanlığı ile İlgili Enstitüler: Yunus Emre Enstitüsü ve Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı Başkanlığı (TİKA) gibi kurumlarla iş birliği yapılarak, Nasreddin Hoca’nın felsefesi uluslararası platformlarda katma değerli kültürel diplomasi ürünlerine dönüştürülmelidir.
– Özel Sektör ve Girişimciler: Tasarımcılar, yayınevleri, animasyon stüdyoları ve turizm işletmeleri sürece dâhil edilerek kültürel mirasın ticari sürdürülebilirliği sağlanmalıdır.
Prof. Dr. Bayraktar, sözlerini “Kültürel mirasımızı sadece korunan bir nostalji nesnesi olmaktan çıkarıp, gençlerimize yeni iş alanları sunan, istihdam yaratan ve şehirlere ekonomik canlılık getiren dinamik bir sektöre dönüştürdüğümüz ölçüde asil görevimizi yerine getirmiş olacağız” diyerek noktaladı.