ANKARA (Diriliş Haber Ajansı) – 28-30 Ekim tarihleri arasında Ankara Beştepe Cumhurbaşkanlığı Külliyesi’nde gerçekleştirilen ve dönem başkanlığının Türkiye’ye geçtiği “Türk Devletleri Teşkilatı (TDT) Ankara Zirvesi”, alınan stratejik kararlarla dünya gündemindeki yerini koruyor. “Türk Yüzyılı: Dilde, Fikirde, İşte Birlik” mottosuyla düzenlenen zirvede, Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın “Gaspıralı’dan aldığımız ilhamla amacımız, sözümüzü eyleme, irademizi esere, kararlarımız neticeye dönüştürmektir” şeklindeki vizyoner açıklamaları dikkat çekti. Zirveye damgasını vuran bir diğer gelişme ise Özbekistan Cumhurbaşkanı Şevket Mirziyoyev’in sunduğu “Türk Dünyası 100 Programı”, “Türk Dünyası Kartı” ve “Ortak Türkçe Sözcükler Sözlüğü” önerileri oldu. Ayrıca Kazakistan ile Türkiye arasında savunma sanayii alanında ortak üretim yapılmasına yönelik mutabakat, zirvenin en somut kazanımlarından biri olarak kayıtlara geçti.
Teşkilata Yol Aldıracak Somut Öneriler
Zirveyi yakından takip eden ve Özbekistan, Kazakistan ile Kırgızistan’dan “Onur Madalyaları” sahibi olan gazeteci Muhammed Ruzubay, alınan kararları “Şu ana kadarki en somut ve artıdeğere sahip kararlar” olarak nitelendirdi. 32 yıldır aralıksız olarak Türk dünyasının gelişimini kaleme alan Ruzubay, özellikle Özbekistan Cumhurbaşkanı Şevket Mirziyoyev’in ortaya koyduğu üç temel öneri ile zirvenin “parlayan yıldızı” olduğu görüşünü paylaştı. Ruzubay, Mirziyoyev’in yaklaşımının, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın “İrademiz esere dönüşmeli” çağrısının altını dolduran son derece incelikli bir strateji olduğunu belirtti.
Ruzubay, zirve süreciyle ilgili gözlemlerini şu sözlerle aktardı: “28, 29 ve 30 Ekim tarihlerinde Beştepe Cumhurbaşkanlığı Külliyesi’nde bulundum. Meslektaşlarım, yabancı konuklar ve akademisyenlerle yaptığım görüşmelerde, Orta Asya Türk devletlerinin zirveye eli dolu geleceğini gözlemlemiştim. Türkmenistan ile yapılan yatırım programları, Kazakistan ile savunma sanayinde ortak üretim ve Kırgızistan Cumhurbaşkanına verilen TDT Ali Nişanı, bu çalışmanın somut çıktılarıydı. Ancak zirvede en çok ses getiren ve ayakta alkışlanan, Sayın Mirziyoyev’in konuşması ve getirdiği öneriler oldu. Uzman isimler de benimle aynı fikirde; Mirziyoyev’in önerileri teşkilata gerçek anlamda yol aldıracak nitelikte.”
Son Beş Yılda Alınan Mesafe Önceki On Bir Yılı Geride Bıraktı
TDT’yi “17 yıllık çok körpe bir kuruluş” olarak tanımlayan Ruzubay, teşkilatın Türkiye’nin öncülüğünde çok daha hızlı ve verimli bir ivme yakaladığını ifade etti. 1992 yılında nüvesi atılan, 2009 yılında Nahçivan Anlaşması ile siyasi iradeye kavuşan yapının, 2021 yılında İstanbul Özgürlükler Adası’ndaki zirve ile “Türk Devletleri Teşkilatı” adını aldığını hatırlatan Ruzubay, “Çoğu çevre bunu basit bir isim değişikliği sandı ama 5 yıl içinde tüm dünya bunun böyle olmadığını gördü. O zirvede kabul edilen ‘2040 Vizyonu’ belgesi ve hayata geçirilen 64 işbirliği mekanizması, ‘Türk Yatırım Fonu’ gibi başarılar, 5 yılda alınan yolun önceki 11 yıldan çok daha kapsamlı olduğunu kanıtlıyor” dedi.
Ekonomik ve Kültürel İş Birliğini Güçlendirecek Projeler
Özbekistan Cumhurbaşkanı Şevket Mirziyoyev’i “ülkesini dünyaya açan ve çağ atlatan lider” olarak tanımlayan Ruzubay, Mirziyoyev’in “10 yıl içinde mali yapımızı iki katına çıkarma” hedefini 5 yıl gibi kısa bir sürede gerçekleştirdiğine dikkat çekti. Mirziyoyev’in kültürel işbirliklerinin ancak ekonomik harçla güçlendiğinde kalıcı olacağına inandığını belirten Ruzubay, “Mirziyoyev’in 100 büyük yatırım sözü, ‘Ortak Kart-Mübarak Turizm’ ve ‘Ortak Sözcük Sözlüğü’ projelerinin Ankara’da büyük memnuniyetle karşılandığını gözlemledim. Türkiye’nin dönem başkanlığında bu projelerin hayata geçirilmesi için ciddi adımlar atılacağını öngörüyorum” ifadelerini kullandı.
Kırgız asıllı Türk gazeteci ve araştırmacı-yazar Muhammed Ruzubay, 32 yıllık meslek hayatında Türk dünyası üzerine 3000’i aşkın haber, röportaj ve makaleye imza atmıştır. Özbekistan’dan “Altın Kalem”, Kazakistan’dan “Elbaşı” ve Kırgızistan’dan “Üstün Hizmet” madalyaları sahibi olan Ruzubay, Türk devletleri arasındaki entegrasyon süreçlerini yakından takip eden uzman isimler arasında yer almaktadır.