ANKARA (Diriliş Haber Ajansı) – TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu, Ticaret Bakanlığı’nın 2027 yılı bütçe görüşmelerini gerçekleştirmek amacıyla AK Parti Samsun Milletvekili Mehmet Muş başkanlığında toplandı. Görüşmelerin başlangıcında CHP Tekirdağ Milletvekili İlhami Özcan Aygun, üreticinin yaşadığı sorunlara dikkat çekmek amacıyla salona zeytin, limon ve ay çekirdeği getirerek yere limon sıktı. Bu protestonun ardından Ticaret Bakanı Ömer Bolat, bakanlığının bütçe sunumunu yaparak ekonomik gelişmelere dair kapsamlı verileri paylaştı.
Küresel Riskler ve Dış Ticaret Dengeleri
Küresel ekonomide salgın sonrası yaşanan tedarik sorunlarına ve Rusya-Ukrayna savaşıyla derinleşen emtia dalgalanmalarına değinen Bakan Bolat, korumacılık eğilimlerinin dünya ticaretini zora soktuğunu ifade etti. Bölgedeki sıcak çatışmaların riskleri büyüttüğünü vurgulayan Bolat, “Ticaret gerilimleri ve yaygınlaşan korumacılık önlemleri, zayıf dış taleple birlikte dünya ticareti üzerindeki baskıyı artırmıştır. Yakın coğrafyamızda yaşanan İran-ABD/İsrail savaşı da bu zorluklara eklenerek dünya ekonomisi ve ticareti açısından riskleri daha da ağırlaştırmıştır. Özellikle dış ticarette ihracat pazarlarımız olan Batı bölgelerindeki ekonomik durgunluk ve ticaretteki yavaşlama bizi olumsuz etkilemektedir” değerlendirmesinde bulundu.
Türkiye Yüzyılı vizyonuyla yerli üreticiyi korumayı ve ihracatı büyütmeyi hedeflediklerini belirten Bolat, 2002 yılında 36 milyar dolar olan mal ihracatının 7,6 kat artarak 2025 yılında 273,2 milyar dolar seviyesine ulaştığını açıkladı. Hizmet ihracatının ise 2002’deki 14 milyar dolar seviyesinden 9 kat artışla 2025 yılında 124,9 milyar dolara yükseldiğini belirten Bakan, hizmetler dengesinde 63 milyar dolar fazla vererek cari işlemler dengesine önemli katkı sağladıklarını ifade etti. Ekim ayı itibarıyla aylık ihracatın yüzde 8,1 artışla 25,9 milyar dolara çıktığını, son 12 aylık yıllıklandırılmış mal ihracatının ise 285,6 milyar dolarla tüm zamanların rekorunu kırdığını duyurdu.
AB ile Ticari İlişkiler ve İsrail Ambargosu
Avrupa Birliği ile yürütülen temasların meyve verdiğini aktaran Bolat, çelik kotalarında yüzde 70’ten fazla payın korunduğunu ve makine emniyeti mevzuatında uyum sağlandığını belirtti. Ayrıca, AB’nin e-ticaret gönderilerine uyguladığı parsel başına 3 avro gümrük vergisi uygulamasında Türkiye’den gönderilen ürünlerin muafiyet kapsamına alındığını müjdeledi. Afrika pazarıyla ticaret hacminin 41 milyar dolar bandına ulaştığını kaydeden Bakan, İsrail ile ticari ilişkilerin 2 Mayıs 2024 itibarıyla tamamen durdurulduğunu hatırlattı. Filistin’in acil ihtiyaçları için özel bir mekanizma ile kontrollü ticaret yapıldığını belirten Bolat, Türk bayraklı gemilerin İsrail limanlarına, İsrail bayraklı gemilerin ise Türkiye kıyı tesislerine girişinin yasaklandığını, aksi durumlarda hukuki süreç başlatılacağını vurguladı.
Yeni Hal Kanunu ve Piyasa Denetimleri
Lisanslı depoculuk faaliyetlerinin 379 noktada 15,3 milyon ton kapasiteye ulaştığını belirten Bakan Bolat, yeni Hal Kanunu taslağına ilişkin şu bilgileri verdi: “Üretici birliklerinin ve kooperatiflerinin hallerde daha fazla yer almasını, hal kurmalarının maddi destekle teşvik edilmesini ve vergi, rüsum gibi muafiyetlerden yararlanmalarını sağlayan kanun taslağımız Meclis’teki grubumuza sunulmuştur.” 2026 yılında 81 ilde 401 bin 500 işletmenin denetlendiğini belirten Bolat, iç ticaret ve tüketicinin korunması alanlarında toplam 3 milyar lira idari para cezası uygulandığını açıkladı.
Gümrüklerdeki modernizasyon çalışmalarına da değinen Bolat; Gürbulak, Yayladağı, Cilvegözü ve Kapıkule gibi sınır kapılarındaki yenileme süreçlerinin devam ettiğini belirtti. Gümrük muhafaza ekiplerinin 2026’nın ilk 10 ayında 54,5 ton uyuşturucu ve 43,5 milyar liralık kaçak ticari eşya yakaladığını ifade eden Bakan Bolat, Ticaret Bakanlığı’nın 2027 yılı bütçe teklifinin 104 milyar 287 milyon 271 bin lira olduğunu duyurdu. Komisyondaki müzakereler devam ediyor.