Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC) Cumhurbaşkanı Tufan Erhürman, Güney Kıbrıs Rum Yönetimi (GKRY) lideri Nikos Hristodulidis ile ara bölgede gerçekleştirdiği kritik temasın ardından açıklamalarda bulundu. Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri Antonio Guterres’in sürece dair “daha yapılacak çok iş olduğu” ve “geçmiş hataların tekrarlanmaması gerektiği” yönündeki tespitlerinin altını çizen Erhürman, geniş katılımlı yeni bir 5+1 zirvesi için uygun ortamın henüz hazır olmadığını belirtti.
Kıbrıs meselesinde 2004 Annan Planı referandumu ile 2017 Crans-Montana süreçlerinden netice alınamadığını hatırlatan Cumhurbaşkanı Erhürman, artık farklı bir yöntemle hareket edilmesi gerektiğini söyledi ve ekledi: “Kıbrıs Türk halkının çözüm iradesini temsil ediyorum. Diplomasiden ve diyalogdan kaçmayacağız”
Görüşmelerde Yöntem Ve Güven Artırıcı Adımlar Ele Alındı
Hristodulidis ile yaptığı görüşmenin bir öncekine göre daha verimli geçtiğini aktaran Erhürman; güven artırıcı önlemler, müzakere metodolojisi ve temel meselelerin masaya geldiğini belirtti. Tarafların kendi önerilerini sunduğunu ancak ana başlıklarda henüz ortak bir paydada buluşulamadığını dile getiren Erhürman, güven ortamının yalnızca yeni hamlelerle kurulamayacağını, mevcut güveni zedeleyecek adımlardan da uzak durulması gerektiğini ifade etti.
Erhürman; iki festivalin iptal edilmesi girişimleri, Barcelona futbol okulu konusu, Cumhurbaşkanlığı Özel Temsilcisi Mehmet Dana’nın ara bölgede büyükelçilerle yaptığı temasa yönelik engellemeler ve Avrupa Parlamentosu kararlarını bu çerçevede ele aldıklarını, konuyu AB ile BM nezdinde savunmaya devam ettiklerini aktardı.
“Zirvenin Sonuç Odaklı Olması İçin Hazırlıklar Tamamlanmalı”
Yeni bir 5+1 formatlı toplantının toplanabilmesi için şartların olgunlaşmadığına işaret eden Cumhurbaşkanı Erhürman, sürecin verimli ilerlemesi adına Lefkoşa merkezli hazırlıkların bitirilmesi gerektiğini kaydederek şunları söyledi:
“Metodoloji konusunda dört maddelik önerimiz var. Bu BM Genel Sekreteri’nin açıklamalarına da yansıdı ancak taraflar henüz ilk maddede dahi uzlaşamadı. Çözüm olsun da ne olursa olsun yaklaşımına sahip değiliz. Ancak çözümsüzlük çözümdür anlayışında da değiliz”
GKRY ile İsrail arasındaki askeri ve siyasi yakınlaşmayı da doğrudan muhatabına ilettiğini bildiren Erhürman, söz konusu anlaşmaların Kıbrıs Türk tarafındaki güven duygusuna zarar verdiğini Hristodulidis’e aktardığını açıkladı.
Kritik Görüşmeler 23 Eylül’de New York’ta Sürecek
Yeni yol haritasının çizilmesi amacıyla 23 Eylül tarihinde New York’a gideceğini açıklayan Erhürman, burada BM Genel Sekreteri Antonio Guterres ve BM Genel Sekreteri’nin Kıbrıs Kişisel Temsilcisi Maria Angela Holguin ile bir araya geleceğini bildirdi. Temasların gerekçesine dair gelen soruya yanıt veren Erhürman, “Bir şey çıksın diye görüşüyoruz. Çözüm ve sonuç üretmek için oradayız, orada olmaya da devam edeceğiz” dedi.
BM Genel Sekreteri’nin sunduğu 7 güven artırıcı başlıktan 6’sını onayladıklarını dile getiren Erhürman, yeni geçiş noktaları konusunda henüz mutabakat sağlanamadığını söyledi. Karma evliliklerden doğan çocukların AB vatandaşlığı hakkının ise doğrudan bir insan hakkı meselesi olduğunu sözlerine ekledi.
İç Politikada Karma Oy Ve Protokol Kararı
KKTC iç gündemine dair değerlendirmelerde de bulunan Erhürman, karma oyun kaldırılmasını içeren seçim mevzuatı değişikliğini Cumhuriyet Meclisi’ne geri gönderdiklerini belirtti. Sandık tarihine az bir süre kala yasal değişiklik yapılmasının doğru olmadığını savunan Erhürman, bağımsız adayların yarışma koşulları ile yerel seçim boyutunun Meclis tarafından yeniden ele alınmasını istedi.
Türkiye ile KKTC arasında imzalanan fiber optik protokolünde ise ek metin sonrası Başsavcılık görüşü alındığını, anayasal aykırılık iddialarının giderilmesiyle Anayasa Mahkemesi başvurusunu geri çektiklerini duyurdu. Doğu Akdeniz Üniversitesi yönetimindeki değişiklik kararnamesinin henüz makamına ulaşmadığını belirten Erhürman, “Üst düzey kamu görevlerine ilişkin değerlendirmeler yalnızca hukuka uygunluk açısından değil, objektif liyakat kriterleri çerçevesinde de yapılacak” ifadesini kullandı.